Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với gia sư cũng dần thay đổi. Kiến thức chuyên môn vẫn là nền tảng, nhưng người dạy ngày nay còn cần khả năng sử dụng công nghệ, thích nghi với môi trường trực tuyến và lựa chọn cách tương tác phù hợp với từng học viên.
Khi lớp học không còn bị giới hạn bởi khoảng cách
Trước đây, một gia sư thường tìm học viên trong cùng khu vực để thuận tiện di chuyển. Với hình thức trực tuyến, giới hạn địa lý được thu hẹp đáng kể. Người dạy và người học có thể kết nối từ hai địa phương khác nhau, trong khi lịch học cũng có thể được tổ chức linh hoạt hơn.
Sự thay đổi này đặc biệt rõ với việc học ngoại ngữ. Một gia sư tiếng Anh có thể sử dụng hình ảnh, video, trò chơi tương tác, tài liệu số và nhiều nguồn học liệu khác ngay trong buổi học. Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức, người dạy cần biết cách kết hợp công cụ để duy trì tương tác, nhất là với trẻ nhỏ.
Công nghệ vì vậy không chỉ thay đổi nơi diễn ra lớp học, mà còn mở rộng “bộ công cụ” của người gia sư.
Gia sư trong thời đại số cần nhiều hơn kiến thức chuyên môn
Việc chuyển từ dạy trực tiếp sang trực tuyến không đơn giản là đưa nguyên cách dạy cũ lên màn hình. Khi giáo viên và học viên không ngồi trong cùng một không gian, khả năng quan sát và duy trì sự chú ý cũng thay đổi.
Một bài giảng kéo dài với ít tương tác có thể khiến trẻ nhanh mất tập trung. Ngược lại, quá nhiều hoạt động nhưng không gắn với mục tiêu kiến thức cũng khó tạo thành một buổi học có cấu trúc. Gia sư vì vậy cần biết chia nhỏ nội dung, sử dụng học liệu số và thay đổi hình thức tương tác trong quá trình dạy.
Kỹ năng công nghệ cũng trở thành một phần của công việc. Từ sử dụng nền tảng lớp học, chia sẻ tài liệu, quản lý bài tập đến xử lý những tình huống kỹ thuật cơ bản, người dạy cần thích nghi với một môi trường mà hoạt động giảng dạy ngày càng gắn với các công cụ số.
Công nghệ mở rộng cơ hội hội nhập cho người dạy
Một thay đổi khác của môi trường trực tuyến là khả năng tiếp cận nguồn tài liệu và phương pháp giảng dạy không còn giới hạn trong phạm vi một trường học hay một địa phương. Gia sư có thể tham khảo học liệu quốc tế, cập nhật cách tổ chức hoạt động, sử dụng các công cụ số và tiếp cận những xu hướng mới trong dạy ngoại ngữ.
Với người dạy tiếng Anh, yếu tố này càng rõ khi phần lớn nguồn học liệu, công cụ và nội dung chuyên môn quốc tế có thể được tiếp cận trực tiếp trên môi trường số. “Hội nhập” vì vậy không nhất thiết là ra nước ngoài học tập hay làm việc, mà còn nằm ở khả năng cập nhật kiến thức, sử dụng công nghệ và đưa những nguồn tài nguyên rộng hơn vào một lớp học tại Việt Nam.
Tuy nhiên, có nhiều công cụ hơn không đồng nghĩa một buổi học tự động trở nên hiệu quả hơn. Gia sư vẫn phải quyết định tài liệu nào phù hợp, hoạt động nào cần thiết và cách sử dụng công nghệ sao cho phục vụ mục tiêu học tập thay vì khiến lớp học trở nên phức tạp.
Một buổi dạy tiếng Anh trong môi trường EdTech
Sự thay đổi của nghề gia sư có thể nhìn thấy trong cách các nền tảng EdTech tổ chức lớp học. Tại 123English, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục tiếng Anh trực tuyến từ năm 2022, các gia sư làm việc với học viên theo mô hình 1 kèm 1.
Trước một buổi học, gia sư cần xác định nội dung phù hợp với trình độ và mục tiêu của học viên. Trong lớp, người dạy vừa truyền đạt kiến thức vừa quan sát phản ứng để điều chỉnh tốc độ. Sau buổi học, bài tập và những thông tin liên quan đến quá trình học tiếp tục được quản lý trên hệ thống.
Theo số liệu do 123English cung cấp, mạng lưới hiện có gần 3.000 gia sư tiếng Anh và hơn 10.000 học viên. Khi số lượng người dạy tăng lên, công nghệ không chỉ giúp họ kết nối với học viên mà còn tạo ra môi trường chung để lớp học được tổ chức và quản lý.
Khi gia sư làm việc cùng công nghệ
Trong mô hình này, một số công việc có thể được hệ thống hỗ trợ như quản lý lịch, điểm danh, bài tập, nhắc lịch và lưu lại buổi học. Điều đó giúp gia sư không phải tự quản lý toàn bộ thông tin bằng những công cụ riêng biệt.
Bản ghi lớp học cũng tạo ra một điểm khác so với hình thức gia sư truyền thống. Học viên có thể xem lại buổi học, trong khi bộ phận phụ trách có thêm dữ liệu để kiểm tra nếu xuất hiện phản hồi hoặc vấn đề cần làm rõ.
Công nghệ ở đây không đứng lớp thay gia sư. Nó đảm nhận những công việc liên quan đến thông tin và vận hành, còn người dạy vẫn là người quan sát học viên, giải thích kiến thức, tạo tương tác và điều chỉnh bài học.
Một khung chung giữa hàng nghìn phong cách giảng dạy
Công nghệ giúp giải quyết bài toán vận hành, nhưng khi một hệ thống có gần 3.000 gia sư, một vấn đề khác xuất hiện: làm thế nào để mỗi người vẫn giữ được sự linh hoạt trong giảng dạy nhưng các lớp có một cách tổ chức chung.
Tại 123English, phương pháp 123 với cấu trúc 1 Teaching – 2 Games – 3 Exercises được sử dụng như một khung cho buổi học. Gia sư tập trung vào một điểm kiến thức, đưa kiến thức đó vào hai hoạt động tương tác rồi tiếp tục củng cố qua ba phần thực hành.
Khung này không có nghĩa mọi gia sư sử dụng cùng một bài giảng. Với trẻ nhỏ, Games có thể thiên về hình ảnh, nhận diện và hỏi – đáp; với học sinh lớn hơn, hoạt động có thể thay đổi theo kiến thức và mục tiêu đang theo đuổi. Phần được giữ chung là cấu trúc, còn cách truyền đạt vẫn cần được người dạy điều chỉnh theo học viên.
Từ “người dạy thêm” đến một công việc gắn với môi trường số
Sự phát triển của EdTech đang khiến hình ảnh người gia sư dần thay đổi. Công việc không còn nhất thiết gắn với việc di chuyển đến nhà học viên cùng một giáo trình và cuốn vở. Người dạy có thể làm việc trên nền tảng số, sử dụng học liệu trực tuyến và kết nối với học viên ở ngoài khu vực sinh sống.
Đi cùng cơ hội đó là yêu cầu thích nghi. Gia sư cần sử dụng công nghệ thành thạo hơn, cập nhật phương pháp, lựa chọn học liệu và biết cách tạo tương tác trong môi trường trực tuyến. Với ngoại ngữ, khả năng tiếp cận nguồn tài nguyên quốc tế cũng mở ra thêm điều kiện để người dạy cập nhật kiến thức và cách tổ chức bài học.
Câu chuyện của các gia sư tại 123English là một lát cắt trong sự thay đổi này. Phía sau mỗi lớp vẫn là tương tác giữa một người dạy và một người học, nhưng xung quanh họ đã có thêm nền tảng, dữ liệu, học liệu số và hệ thống hỗ trợ.
Công nghệ có thể tiếp tục thay đổi cách một buổi học được tổ chức, nhưng vai trò cốt lõi của gia sư vẫn nằm ở điều máy móc khó thay thế hoàn toàn: hiểu người học, lựa chọn cách truyền đạt phù hợp và tạo ra tương tác trong quá trình học.
